Σε ταπεινωτική υποχώρηση οδήγησαν τον Εμανουέλ Μακρόν τα «κίτρινα γιλέκα». Χρειάστηκαν περίπου τρεις εβδομάδες βίαιων διαμαρτυριών και επεισοδίων για τις ακριβές τιμές των καυσίμων προκειμένου να αναγκαστεί ο Γάλλος πρόεδρος να πάρει πίσω τις αυξήσεις φόρων στη βενζίνη και στο ντίζελ που επρόκειτο να ισχύσουν από την 1η Ιανουαρίου. Και ενώ οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι διαμαρτυρίες αυτές βρίσκουν σύμφωνους σχεδόν 8 στους 10 Γάλλους, τα στοιχεία μαρτυρούν ότι οι τιμές των καυσίμων στη Γαλλία δεν είναι οι ακριβότερες στην Ευρώπη. Την ώρα που οι Γάλλοι βγαίνουν στους δρόμους για τη βενζίνη των 1,45 ευρώ το λίτρο, οι Έλληνες πληρώνουν 1,55 ευρώ, δηλαδή την τρίτη ακριβότερη τιμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η αιτία δεν είναι άλλη από την υπερφορολόγηση, αφού σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΟΣΑ, το 65,7% των χρημάτων που πληρώνουμε για τη βενζίνη στην Ελλάδα αποτελεί διάφορους φόρους και τέλη.
Τα επίσημα στοιχεία της Κομισιόν (με βάση τιμοληψία που έγινε στις 26 Νοεμβρίου) αποτυπώνουν ξεκάθαρα το χάρτη της ακρίβειας στην Ευρώπη. Με μέση τιμή 1,55 ευρώ ανά λίτρο, οι Έλληνες πληρώνουν τη τρίτη ακριβότερη αμόλυβδη σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά τους Ιταλούς (όπου το μέσο κόστος διαμορφώνεται στα 1,60 ευρώ ανά λίτρο) και τους Ολλανδούς (1,56 ευρώ). Χώρες με διαθέσιμο εισόδημα και αγοραστική δύναμη πολύ υψηλότερη από την ελληνική πληρώνουν φθηνότερα για τη βενζίνη, εάν αναλογιστεί κανείς ότι η αμόλυβδη κοστίζει 1,51 ευρώ το λίτρο στη Γερμανία, 1,43 ευρώ στη Βρετανία και 1,27 ευρώ στην Ισπανία.
Οπως και στη Γαλλία, η βασική αιτία της ακρίβειας στα καύσιμα στην Ελλάδα είναι οι πολύ υψηλοί φόροι. Υπενθυμίζεται ότι οι Γάλλοι βγήκαν στους δρόμους φορώντας τα κίτρινα φωσφορίζοντα γιλέκα που είναι αναγκασμένοι όλοι οι οδηγοί να διαθέτουν μέσα στο αυτοκίνητό τους για την περίπτωση του ατυχήματος, προκειμένου να διαμαρτυρηθούν για τη σχεδιαζόμενη αύξηση των φόρων στα καύσιμα. Το κίνημα των «κίτρινων γιλέκων», που προκάλεσε πολύ σοβαρά επεισόδια στην καρδιά του Παρισιού τα τελευταία τρία Σαββατοκύριακα, ξεκίνησε ως διαμαρτυρία για το λεγόμενο eco-tax που επρόκειτο να ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας της κυβέρνησης Μακρόν να ενισχύσει τη στροφή σε πιο καθαρές πηγές ενέργειας, οι φόροι επρόκειτο να αυξηθούν από τις αρχές του έτους κατά 0,029 ευρώ ανά λίτρο στη βενζίνη και κατά 0,065 ευρώ ανά λίτρο στο ντίζελ (που κάποτε προωθούνταν επιθετικά στη Γαλλία αλλά πλέον καταργείται προοδευτικά). Βέβαια, το timing των νέων αυτών φόρων υπήρξε τουλάχιστον ατυχές, αφού συνέπεσε με την έτσι και αλλιώς ανοδική πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 23% τον τελευταίο χρόνο. Έτσι ενώ τα «κίτρινα γιλέκα» ξεκαθαρίζουν ότι δεν αντιτίθενται στην «πράσινη» ατζέντα του Μακρόν, εντούτοις επισημαίνουν ότι μόνο το 20% από το φόρο χρηματοδοτεί πραγματικά τη μετάβαση της Γαλλίας σε καθαρότερες πηγές ενέργειας. Πρακτικά, οι Γάλλοι βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν κατά του υψηλού κόστους ζωής και μιας κυβέρνησης την οποία θεωρούν αποκομμένη από τα προβλήματα της καθημερινότητάς τους.
Αιτήματα παρόμοια με εκείνα των «κίτρινων γιλέκων» μπορούν να θεωρηθούν εξίσου ή ακόμα και περισσότερο δίκαια αλλού. Έτσι, ενώ στη Γαλλία οι φόροι αποτελούν το 63,9% της συνολικής τιμής της βενζίνης, στην Ελλάδα είναι ακόμα υψηλότεροι και αγγίζουν το 65,7%. Για την ακρίβεια, τα στοιχεία του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι η φορολογική επιβάρυνση στα καύσιμα στην Ελλάδα είναι η υψηλότερη ανάμεσα σε όλες τις χώρες του οργανισμού, με μοναδικές εξαιρέσεις τη Φινλανδία και την Ολλανδία.
Επιβαρύνσεις
Πρακτικά, από τα χρήματα που πληρώνει ο Έλληνας για να φουλάρει το αυτοκίνητό του, ποσοστό μικρότερο του 30% πηγαίνει στα διυλιστήρια, κάτι λιγότερο από το 8% είναι το περιθώριο κέρδους των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών και των πρατηριούχων και όλο το άλλο αφορά φόρους, όπως τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωση, τον ΦΠΑ 24%, την εισφορά του Ειδικού Λογαριασμού Πετρελαιοειδών, το Ειδικό Τέλος Δικαιωμάτων Εκτέλεσης Εργασιών και το Ανταποδοτικό Τέλος υπέρ της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας. Αυτός είναι άλλωστε και ο λόγος για τον οποίο η πτώση στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου (όπως για παράδειγμα η αισθητή αποκλιμάκωση που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα) δεν αντικατοπτρίζεται στις τιμές της αντλίας.
Η ανοδική πορεία των φόρων στα καύσιμα ξεκίνησε τον Οκτώβριο του 2010, όταν ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης της βενζίνης αυξήθηκε από τα 0,41 ευρώ ανά λίτρο στα 0,53 ευρώ. Ακολούθησε η αύξηση στα 0,61 ευρώ, στα 0,67 ευρώ και τελικά, με το τρίτο μνημόνιο στα 0,70 ευρώ ανά λίτρο. Η αύξηση αυτή συνοδεύτηκε άλλωστε και από την αύξηση του ΦΠΑ από το 23% στο 24%. Ωστόσο, είναι πια γνωστό ότι η υπερφορολόγηση των καυσίμων δεν αποφέρει την προσδοκώμενη αύξηση των εσόδων, αφού αντίθετα οδηγεί σε πτώση της κατανάλωσης αλλά και εκτίναξη της λαθραίας διακίνησης πετρελαιοειδών.
Κινήματα διαμαρτυρίας στην Ευρώπη
Ηταν οι εικόνες της κατά τα άλλα στολισμένης για τα Χριστούγεννα Champs-Elysees να παραδίδεται στις φλόγες που οδήγησαν τον Εμανουέλ Μακρόν σε μια ταπεινωτική στροφή 180 μοιρών. Όταν η αρχική πρόθεσή του να αναστείλει την αύξηση των φόρων για έξι μήνες δεν ικανοποίησε τα «κίτρινα γιλέκα», αναγκάστηκε να εγκαταλείψει συνολικά το μέτρο. Για κάποιους πολιτικούς αναλυτές, είναι η αρχή του τέλους του Μακρόν. Για το Bloomberg, η επιτυχία των «gillets jaunes» δημιουργεί ένα προηγούμενο και για άλλα κινήματα διαμαρτυρίας στην Ευρώπη.
Αλλωστε, οι ξένοι αναλυτές δεν μπορούσαν να μην παρατηρήσουν ότι οι φόροι στα καύσιμα που ισχύουν στη Γαλλία δεν είναι οι υψηλότεροι στην Ευρώπη.
Πηγή: Από την εφημερίδα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ που κυκλοφορεί κάθε Σάββατο στα περίπτερα όλης της χώρας
